۲۸ مرداد؛
از ملی شدن نفت تا کودتای خارجی
کارشناس مسائل سیاسی گفت: کودتای ۲۸ مرداد یکی از نقاط مهم تاریخ معاصر ایران است که برای شناخت مناسبات قدرت در عرصه بینالمللی باید با دقت مورد مطالعه قرار گیرد.
به گزارش خبرنگار پایگاه خبری تحلیلی «کوثر خبر»، طاهر جعفری در گفتوگو با خبر نگار ما ضمن اشاره به سالروز کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ اظهار کرد: آنچه در این واقعه تاریخی اهمیت دارد، این است که مصدق اصلا انقلابی نبود، از سویی خواسته های انگلیس و امریکا رو هم به کرسی مینشاند، اما چون استقلال نفتی ایران در میان بود، غربی ها نخواستند اقتصاد گره خورده به منابع و نفت و ... خود را ارزان بفروشند.این کارشناس مسائل سیاسی افزود: کودتای ۲۸ مرداد یکی از نقاط مهم تاریخ معاصر ایران است که برای شناخت مناسبات قدرت در عرصه بینالمللی باید با دقت مورد مطالعه قرار گیرد.
وی افزود: در سالهای منتهی به کودتا، دولت محمد مصدق با محوریت ملی شدن صنعت نفت تلاش کرد کنترل منابع نفتی ایران را از دست شرکتهای نفت انگلیس و آمریکا خارج و حاکمیت ملی کشور را بر این منبع راهبردی تثبیت کند.
جعفری ادامه داد: نکته قابل توجه این است که مصدق را نمیتوان با ادبیات سیاسی امروز سنجید. او اساساً متعلق به فضای سیاسی دهه ۳۰ بود و شعارهای رایج امروز مانند «مرگ بر آمریکا» در گفتمان سیاسی او وجود نداشت؛ با این حال، هنگامی که منافع اقتصادی و راهبردی قدرتهای خارجی در ایران با چالش مواجه شد، آمریکا و انگلیس در نهایت به سمت طراحی و اجرای عملیات برای سرنگونی دولت مصدق حرکت کردند.
کودتایی که اسناد آن بعدها آشکار شد
این کارشناس مسائل سیاسی با اشاره به اسناد منتشرشده تاریخی گفت: امروز دیگر نقش آمریکا و انگلیس در طراحی و اجرای عملیات براندازی دولت مصدق صرفاً یک ادعای سیاسی نیست و اسناد منتشرشده در آمریکا، از جمله اسناد مربوط به عملیات موسوم به TPAJAX، ابعاد مختلف این مداخله را روشن کرده است.
وی تصریح کرد: در این عملیات از مجموعهای از ابزارهای سیاسی، تبلیغاتی، مالی و امنیتی استفاده شد و در نهایت دولت مصدق سقوط کرد و محمدرضا که پیش از آن کشور را ترک کرده بود، به ایران بازگشت.
جعفری گفت: پس از کودتا نیز ساختار سیاسی ایران برای سالها در مسیری قرار گرفت که آمریکا و متحدان غربی از آن حمایت میکردند و در حوزه نفت نیز قرارداد جدیدی با کنسرسیوم بینالمللی شکل گرفت، قرارداد هایی که صرفا برای غربی ها می چربید نه برای ملت ایران.
هدف قدرتهای بزرگ؛ منافع خودشان است
وی با بیان اینکه قدرتهای بزرگ در سیاست خارجی پیش از هر چیز منافع ملی خود را دنبال میکنند، اظهار کرد: تجربه ۲۸ مرداد نشان میدهد که نباید تصور کنیم روابط بینالملل صرفاً بر اساس دوستی یا دشمنی شکل میگیرد. منافع اقتصادی، منابع انرژی، موقعیت ژئوپلیتیکی و ملاحظات امنیتی، بخش مهمی از تصمیمات قدرتهای بزرگ را تعیین میکنند.
از ۲۸ مرداد تا امروز؛ دشمنی فقط به یک شعار محدود نمیشود
جعفری در ادامه با اشاره به شرایط امروز کشور گفت: یکی از درسهای مهم ۲۸ مرداد برای نسل امروز این است که نباید مناسبات قدرت در جهان را صرفاً بر اساس موضوعات اعلامشده در ظاهر تحلیل کرد.
وی افزود: امروز درباره موضوعاتی مانند برنامه هستهای ایران، توان موشکی، سیاست منطقهای و شعارهای مرگ بر آمریکا و مرگ بر اسرائیل بحث میشود، موضوعاتی که برخی از عوام بر این باورند که غربی ها به این دلایل فوق الذکر دشمنی با ایران را رقم زده اند، درحالی که ایدولوژی، استقلال، ژئوپلیتیک منطقه ای ایران و منابعی که سالهاست در دوران انقلاب اسلامی حتی یک زره از آن به غرب و شرق داده نشده است، دلیل بر دشمنی استکبار با ملت ایران است.
این کارشناس مسائل سیاسی خاطرنشان کرد: تجربه تاریخی ۲۸ مرداد به ما یادآوری میکند که منافع قدرتهای بزرگ را نباید از معادلات سیاسی و اقتصادی منطقه جدا کرد.
استقلال؛ مهمترین درس ۲۸ مرداد
جعفری در پایان تأکید کرد: مهمترین درس ۲۸ مرداد برای نسل امروز این است که استقلال سیاسی و اقتصادی کشور موضوعی تشریفاتی نیست، ملتی که بر منابع، امنیت و تصمیمات راهبردی خود حاکم باشد، قطعا مورد طمع استکبار قرلر میگیرند، چرا که آمریکا خوی استکباری دارد و بس، این مهم در زمان حال نیز ملموس و مبرهن است و آمریکا تنها برای منافع ایران به جنگی که در باتلاق آن گیر کرده است، تن داده است.
انتهای خبر/ ع
انتهای خبر/ ع
دیدگاهها